جدول مقایسه جامع انواع استیل (304، 316، 321، 309، 310، 410، 420، 430)
مشخصات | استیل 304 | استیل 316 | استیل 321 | استیل 309 | استیل 310 | استیل 410 | استیل 420 | استیل 430 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
کد استاندارد | UNS S30400 | UNS S31600 | UNS S32100 | UNS S30900 | UNS S31000 | UNS S41000 | UNS S42000 | UNS S43000 |
ترکیب کلیدی | Cr 18-20%, Ni 8-10% | Cr 16-18%, Ni 10-14%, Mo 2-3% | Cr 17-19%, Ni 9-12%, Ti | Cr 22-24%, Ni 12-15% | Cr 24-26%, Ni 19-22% | Cr 11-13%, C ≤0.15% | Cr 12-14%, C 0.15-0.4% | Cr 16-18%, C ≤0.12% |
خانواده | آستنیتی | آستنیتی | آستنیتی | آستنیتی | آستنیتی | مارتنزیتی | مارتنزیتی | فریتی |
مقاومت حرارتی (ماکس) | 870°C | 870°C | 900°C | 1095°C | 1150°C | 815°C | 760°C | 815°C |
مقاومت خوردگی | خوب | عالی (با Mo) | خوب (با Ti) | خوب | عالی (دمابالا) | متوسط | ضعیف | متوسط |
استحکام کششی (MPa) | 515-720 | 515-690 | 515-720 | 515-720 | 515-720 | 480-620 | 550-850 | 450-600 |
کاربردهای اصلی | لوازم خانگی، لولهها | صنایع دریایی، پزشکی | اگزوز، پتروشیمی | کورهها | کورههای دمابالا | توربینها | چاقو، ابزار | اگزوز، دکوراسیون |
قیمت (نسبتی) | پایه | +20-30% | +15-20% | +25-35% | +30-40% | -20% | -15% | -30% |
مغناطیسی | غیرمغناطیسی | غیرمغناطیسی | غیرمغناطیسی | غیرمغناطیسی | غیرمغناطیسی | مغناطیسی | مغناطیسی | مغناطیسی |
جوشپذیری | عالی | عالی | خوب (نیاز به آنیل) | متوسط | متوسط | ضعیف | ضعیف | متوسط |
نکات کلیدی مقایسه:
- بهترین مقاومت حرارتی: استیل 310 (تا 1150°C) → مناسب برای کورههای صنعتی
- بهترین مقاومت خوردگی: استیل 316 (بهدلیل مولیبدن) → صنایع دریایی و شیمیایی
- اقتصادیترین: استیل 430 (کمترین قیمت) → مناسب برای مصارف غیرحساس
- سختترین: استیل 420 (کربن بالا) → ابزار برش و چاقو
راهنمای انتخاب سریع:
- محیطهای کلریدی: 316 > 321 > 304
- دمای فوقالعاده بالا: 310 > 309 > 321
- هزینه کم: 430 > 410 > 304
- سختی و استحکام: 420 > 410 > 430
نتیجهگیری:
نیازمندی | پیشنهاد اول | پیشنهاد جایگزین |
---|---|---|
محیط خورنده دریایی | 316 | 317L |
کورههای صنعتی | 310 | 309 |
مصارف عمومی | 304 | 430 |
ابزار برش | 420 | 440C |
جدول مقایسه تکمیلی: مقاومت شیمیایی و پرداختهای سطحی
مشخصات | استیل 304 | استیل 316 | استیل 321 | استیل 309 | استیل 310 | استیل 410 | استیل 420 | استیل 430 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
مقاومت در محیطهای خاص: | ||||||||
آب دریا | متوسط | عالی | خوب | ضعیف | خوب | ضعیف | ضعیف | متوسط |
اسید سولفوریک رقیق | خوب | عالی | خوب | متوسط | خوب | ضعیف | ضعیف | متوسط |
محلولهای قلیایی | عالی | عالی | عالی | خوب | عالی | متوسط | ضعیف | خوب |
پرداختهای سطحی: | ||||||||
نورد سرد (2B) | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
پرداخت آینهای (BA) | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | – | – | ✓ | ✓ |
سندبلاست | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
۵ فاکتور کلیدی برای انتخاب نهایی:
- شرایط محیطی
- کلریدها: 316 > 317L > 321
- اسیدها: 316 > 304 > 310
- دماهای بالا: 310 > 309 > 321
- ملاحظات مکانیکی
- استحکام: 420 > 410 > 304
- چقرمگی: 304 > 316 > 430
- سختی: 420 > 440C > 410
- محدودیتهای بودجه
- اقتصادی: 430 > 410 > 304
- پریمیوم: 316 > 310 > 317L
- ملاحظات تولیدی
- فرمپذیری: 304 > 316 > 430
- جوشپذیری: 304L > 316L > 321
- مشخصات فیزیکی
- غیرمغناطیسی: 304/316/321
- مغناطیسی: 430/410/420
نمودار مقایسه عملکرد نسبی:
مقاومت حرارتی: 310 > 309 > 321 > 316 > 304 > 430 > 410 > 420
هزینه: 310 > 316 > 321 > 309 > 304 > 420 > 410 > 430
توصیههای صنعتی ویژه:
- صنایع غذایی:
- سطح تماس با مواد: 316 (پرداخت آینهای)
- قطعات غیرمستقیم: 304
- پتروشیمی:
- دمای متوسط: 321
- دمای بالا: 310
- صنایع پزشکی:
- ایمپلنت: 316L
- ابزار جراحی: 420
- معماری:
- نما: 316 (محیطهای ساحلی)
- دکوراسیون: 430
این جدول بهروزرسانی شده بر اساس استانداردهای ASTM A240 و EN 10088-2 تهیه شده و قابل استناد برای مطالعات فنی و مناقصهها میباشد.
۷ پرسش کلیدی درباره انتخاب استیل (304، 316، 321، 309، 310، 410، 420، 430) همراه با پاسخهای تخصصی
۱. کدام گرید استیل برای محیطهای دریایی و دارای کلرید مناسبتر است؟
✅ پاسخ:
- بهترین انتخاب: استیل 316 (بهدلیل وجود ۲-۳٪ مولیبدن که مقاومت به خوردگی حفرهای را افزایش میدهد).
- جایگزین اقتصادی: استیل 321 (برای محیطهای با کلرید کمتر).
- نکته فنی: در آب دریا، استیل 316L (نسخه کمکربن) برای جوشکاری توصیه میشود.
۲. تفاوت اصلی استیل 310 و 309 در چیست؟
✅ پاسخ:
معیار | استیل 309 | استیل 310 |
---|---|---|
ترکیب | Cr 22-24%, Ni 12-15% | Cr 24-26%, Ni 19-22% |
حداکثر دما | 1095°C | 1150°C |
کاربرد | کورههای با دمای متوسط | کورههای دمابالا و محفظه احتراق |
۳. چرا استیل 420 برای ساخت چاقو استفاده میشود؟
✅ پاسخ:
- کربن بالا (0.15-0.4٪): قابلیت سختکاری تا 50-55 HRC.
- سختی پس از عملیات حرارتی: تا 850 MPa استحکام کششی.
- معایب: مقاومت خوردگی پایین (نیاز به روکشکاری یا پولیش مداوم).
۴. آیا استیل 430 قابل جوشکاری است؟
✅ پاسخ:
- بله، اما با محدودیت:
- نیاز به پیشگرم تا 150-200°C.
- استفاده از الکترود E430 یا E309L.
- پس از جوشکاری، تردی افزایش مییابد (نیاز به بازپخت در 750-800°C).
۵. کدام گریدها غیرمغناطیسی هستند و چرا؟
✅ پاسخ:
گریدهای غیرمغناطیسی | دلیل علمی |
---|---|
304, 316, 321, 309, 310 | ساختار آستنیتی پایدار (حاوی ۸٪+ نیکل) |
نکته: استیل 304 پس از کارسرد ممکن است کمی مغناطیسی شود. |
۶. استیل 410 در چه دمایی کارایی خود را از دست میدهد؟
✅ پاسخ:
- حداکثر دمای کار پیوسته: 815°C (پس از آن اکسیداسیون شدید رخ میدهد).
- هشدار: در دمای 400-600°C، تردی افزایش مییابد (منطقه تردی دمابالا).
۷. مقرونبهصرفهترین جایگزین برای استیل 304 در مصارف معمولی چیست؟
✅ پاسخ:
- بهترین گزینه: استیل 430 (با ۳۰٪ صرفهجویی هزینه).
- محدودیتها:
- مقاومت خوردگی پایینتر (عدم تحمل محیطهای اسیدی).
- فرمپذیری کمتر نسبت به 304.
- کاربردهای توصیهشده: اگزوز خودرو، دکوراسیون داخلی، لوازم خانگی غیرحساس.
برای آشنایی با مشخصات، کاربردها، قیمت و سایر ویژگی ها می توانید از بخش های مربوطه زیر بازدید نمایید. امید است مطالب ارائه شده توسط متال پارس مفید واقع شود.